Elinde beş, belki on yıllık bir site var. Çalışıyor sayılır ama bir tuhaflık hissediyorsun ve aynı soru her yıl geri geliyor: yenilesem mi?
Bu sorunun dürüst cevabı çoğu zaman "evet" ya da "hayır" değil. Çünkü "yenilemek" diye tek bir iş yok; üç ayrı iş var ve bunlar birbirinin yerine geçmiyor.
Önce şu üçünü ayır
- Tamir: bozuk olan bir şeyi düzeltmek. Telefonda dağılan yerleşim, çalışmayan iletişim formu, eksik güvenlik sertifikası.
- Tazeleme: site duruyor, içerik eskiyor. Fiyatlar, fotoğraflar, hizmet listesi, çoktan kapanmış bir kampanya.
- Yeniden kurma: siteyi sıfırdan yapmak.
Vakaların çoğunda gereken ilk ikisi. Yeniden kurma bunların en pahalısı ve en risklisi — çünkü kaybedebileceğin tek şey para değil, sitenin yıllar içinde Google'da biriktirdiği yer.
Yenilemeyi gerçekten gerektiren işaretler
Aşağıdakilerden üçü ya da daha fazlası sende varsa karar netleşiyor.
1. Panele ve alan adına erişimin yok
Listenin en kritik maddesi bu; çoğu kişi de bunu en sona bırakıyor. Şu üç soruya bugün cevap verebiliyor musun:
- Alan adı kimin adına kayıtlı — senin mi, siteyi yapan kişinin mi?
- Barındırma hesabının kullanıcı adı ve parolası sende mi?
- Yönetim paneline girip bir cümleyi değiştirebiliyor musun?
Üçüne de "hayır" diyorsan senin bir siten yok, birinin senin için açtığı bir sayfa var. Bu teknik bir sorun değil, sahiplik sorunu ve tek başına yenileme sebebi. Ama sıra önemli: yeni siteyi kurmadan önce alan adını kendi adına almaya çalış — nedenini aşağıda anlatıyorum.
2. Kendin tek kelime değiştiremiyorsun
Fiyat değişti, bir numara eklenecek, tatil ilanı verilecek. Her seferinde birini arayıp ücret ödemek gerekiyorsa o site bir varlık değil, sürekli açık bir masraf kalemi. Bu şartlarda içerik zaten güncellenmiyor. Kendi başına yenileme sebebi sayılır.
3. Telefonda bozuk açılıyor
Ziyaretin büyük kısmı telefondan geldiği için en ağır işaret bu. Ama hemen "yenile" deme: sebep bazen eksik tek bir satır, bazen tasarımın tamamı. Ayrımı telefonda bozuk görünen site yazısında maddeledik. Sebep tasarımın kendisiyse yenileme gerekiyor, tek bir öğe taşıyorsa gerekmiyor.
4. Siteyi yapan kişi ortada yok
Ajans kapanmış, tanıdık başka işe geçmiş, telefon açılmıyor. Sorun bugün bir şeyin bozuk olması değil; yarın bozulduğunda dokunacak kimsenin olmaması. Bu madde birinci maddeyle çoğu zaman birlikte geliyor.
5. Adres çubuğunda "Güvenli değil" yazıyor
SSL, adres çubuğundaki kilit. Yoksa tarayıcı ziyaretçiye uyarı gösteriyor ve özellikle form dolduracak kişi orada vazgeçiyor. Ama dikkat: tek başına bu, siteyi yenilemek için yeterli değil — çoğu barındırma paketinde sertifika ücretsiz açılabiliyor. Asıl işaret, sertifikayı açtıramamak. O durumda sorun sertifika değil, birinci maddedeki erişim eksikliğidir.
6. İçerik yıllardır aynı
2019'da bitmiş bir kampanya, artık vermediğin bir hizmet, eski fiyat listesi, "yakında" diye duran bir sayfa. Bunlar ziyaretçiye "burası kapanmış olabilir" dedirtiyor. Yalnız bu bir içerik sorunu, tasarım sorunu değil. Yeni bir site kurmak eski metinleri kendiliğinden güncellemiyor; metni yine senin yazman gerekecek. Güncelleyebiliyorsan tazeleme yeter.
7. Site kimsenin bakmadığı bir sistemde duruyor
Yıllardır güncellenmemiş bir yönetim paneli ve eklentiler, sitelerin ele geçirilmesinin en yaygın yolu. Sitesi aylarca fark edilmeden başka bir sayfaya yönlendirilmiş çok işletme var. Panelde "güncelleme var" uyarıları birikmişse ve kimse dokunmuyorsa bu, çalışan bir site değil bekleyen bir sorun.
8. Site çok yavaş
Yavaşlık gerçek bir kayıp ama sebebi çoğu zaman sitenin kendisi değil, içine konan ağır fotoğraflar ve sonradan eklenmiş araçlar. İkisi de yenilemeden düzeliyor. Ölçmeden karar verme; hangi rakamın gerçekten önemli olduğunu ayrı bir yazıda anlattık.
Yenileme sebebi sayılmayanlar
Bu tarafı kimse anlatmıyor, çünkü herkes yeni site satıyor.
- "Modası geçmiş görünüyor." Kime göre? Siteye günde beş kez baktığın için sana öyle geliyor olabilir; ziyaretçi siteni genelde bir kez ve tek bir soruyla açıyor. Son üç ayda kaç müşteri siteni eleştirdi? Cevap sıfırsa bu bir müşteri şikâyeti değil, senin alışkanlığın.
- "Rakibimin sitesi daha güzel." Güzellikle bulunabilirlik aynı şey değil. Rakibinin sitesi güzel ama Google'da senin altındaysa, ondan alacağın ders tasarım değil.
- "Ziyaretçi gelmiyor." Yeni site kendiliğinden ziyaretçi getirmiyor. Sebep neredeyse her zaman bulunabilirlikte: dokuz maddelik teşhis listesi, yeni siteye para harcamadan önce bakılacak yer.
- "Beş yıl oldu." Yaş tek başına arıza değil. Telefonda düzgün açılan, hızlı ve güncel beş yıllık bir site, yeni ama boş bir siteden iyidir.
- "Artık desteklenmiyor" dediler. Bu cümleyi duyduğunda iki soru sor: tam olarak ne desteklenmiyor ve desteklenmezse ne olur? Cevap somut değilse acele etme.
Karar tablosu
| Durum | Gereken iş |
|---|---|
| Panele ve alan adına erişim yok | Yeniden kurma — önce alan adını devral |
| Telefonda tasarımın tamamı dağılıyor | Yeniden kurma |
| Telefonda yalnız bir bölüm taşıyor | Tamir |
| SSL yok ama panele erişimin var | Tamir |
| Site yavaş, fotoğraflar ağır | Tamir |
| Fiyatlar ve fotoğraflar eski | Tazeleme |
| Görünüm hoşuna gitmiyor, gerisi iyi | Beklemek |
Yenilerken kaybetmemen gerekenler
Yeniden kurma kararı verdiysen asıl iş burada başlıyor. Aşağıdaki beş şey, eski site kapandığında sessizce kayboluyor ve geri getirmesi çok zor.
Alan adı
Değiştirme. Yeni siteyi yeni bir alan adında açmak Google'da sıfırdan başlamak demek; eski adres yıllardır tanınıyorsa o tanınırlığın bedelini yeniden ödersin. Alan adı senin adına kayıtlı değilse devir işlemini yeni siteyi kurmadan önce başlat. Devir günler alabiliyor ve karşı tarafın onayına bağlı — yani sıkışık bir takvime sığmıyor.
Eski sayfaların adresleri
Eski sitede /hizmetler/klima-montaji gibi adresler var; bazıları
yıllardır Google'da duruyor, belki başka sitelerden bağlantı almış. Yeni sitede aynı
adresleri koruyabiliyorsan koru. Koruyamıyorsan her eski adresten yenisine
kalıcı yönlendirme kur; teknik adı 301. Yönlendirmesiz geçiş, sıralamayı
kaybetmenin en hızlı yolu ve gelen ziyaretçiyi boş bir sayfaya düşürüyor.
Adres listesini eski site kapanmadan önce çıkar. Üç kaynak var: Search
Console'daki sayfa raporu, Google'da site:alanadin.com araması ve varsa
eski site haritası dosyası.
Google'daki mevcut yerin
Search Console'da son bir yılın arama sorgularını indir. Bu liste insanların seni hangi kelimelerle bulduğunu gösteriyor ve yeni sitede hangi sayfaların mutlaka yer alması gerektiğini söylüyor. En çok tıklanan on sayfayı yeni tasarım uğruna silmek, en sık yapılan ve en geç fark edilen hata.
E-posta hesapları
info@ ile biten adresin sitenle aynı alan adına bağlı, bazen de aynı barındırma hesabında duruyor. Barındırmayı kapattığın gün posta kutusu da kapanabiliyor — içindeki yıllarca yazışmayla birlikte. Geçişten önce postaları yedekle, alan adının posta yönlendirme kaydına (MX) kimin dokunacağını netleştir ve e-posta taşımasını siteyle aynı güne sıkıştırma.
İçerik ve dışarıdaki bağlantılar
Eski metinler, müşteri yorumları, referans listesi, çalışma fotoğrafları — site kapanmadan hepsini indir. Sitenin adresi başka yerlerde de yazılı: Google İşletme Profili, Instagram biyografisi, kartvizit, araç yazısı, basılı broşür, masalardaki karekod. Alan adı değişirse bunların hepsi kırılıyor. Alan adını korumanın asıl sebeplerinden biri de bu.
Geçiş sırası
- Yeni siteyi eski site yayındayken kur; eskisini kapatarak başlama.
- Adres listesini ve yönlendirme planını yazıya dök.
- E-postayı ayrı bir iş olarak ele al.
- Geçişten sonra Search Console'a yeni site haritasını gönder.
- İlk dört hafta "bulunamadı" raporunu izle; unuttuğun adresler orada çıkıyor.
Kısacası
Site yenileme kararı bir beğeni meselesi değil, bir arıza listesi meselesi. Yukarıdaki sekiz işaretten kaçı sende var? Üçten azsa büyük ihtimalle bir tamir ve bir tazeleme yetiyor; üçten fazlaysa yeni bir site gerçekten daha ucuza geliyor. Hangi yolu seçersen seç, alan adını ve eski sayfa adreslerini koru: yenilemenin en pahalı hatası, yıllarca biriken görünürlüğü bir gecede sıfırlamak.
Kararsızsan risksiz bir ara adım var: yeni sitenin nasıl duracağını eski siteye hiç
dokunmadan görebilirsin. İyziWeb'de site kurmak ücretsiz ve siten
siteadi.iyziweb.app gibi bir adreste yayına giriyor; eski siten yerinde
kalıyor, ikisini yan yana açıp karşılaştırıyorsun. Kendi alan adını bağlamak Pro
paketle gelecek — yani bugün taşınma kararı vermek zorunda değilsin.
